Ana sayfa › Konu anlatımı › Geçme (sollama) kuralları

Öndeki Aracı Geçme (Sollama) Kuralları

Geçme, öndeki aracın solundaki şeritten yapılır. Yönetmelik geçmeye başlamadan önce dört şart arar, geçişin adımlarını tek tek sayar ve geçmenin yasak olduğu yerleri listeler. Sınav soruları bu üç başlıktan gelir.

Geçmeye başlamadan önce

Sürücü öndeki aracı geçebilmek için şunlardan emin olmalıdır:

Arkadan gelen başka bir sürücü kendisini geçmeye başlamamış olmalı.
Önündeki sürücü başka bir aracı geçmek için işaret vermemiş olmalı.
Geçiş için kullanılacak şerit, karşıdan gelen trafik de düşünülerek, yeterince ileriye kadar görüşe açık ve boş olmalı.
Geçiş, geçilen araç için güçlük yaratmamalı ve araç bu geçişe uygun durumda olmalı.

Geçme adım adım

Geçilecek aracın sürücüsü korna ile ya da kısa ve uzun farlar art arda yakılarak uyarılır.
Sol dönüş lambasıyla işaret verilir.
Geçilecek araca takip mesafesi kadar kala sol şeride yerleşilir.
Geçilen araç dikiz aynasında görülünceye kadar geçiş şeridinde ilerlenir.
Sağ dönüş lambasıyla işaret verilerek sağ şeride girilir; geçme böylece tamamlanır.

Sağdan geçilir mi?

Araçların sağından ya da banketten yararlanarak geçmek yasaktır. Yalnız şu durumlarda sağdaki şeritten geçilebilir:

Öndeki araç sola dönüş işareti vererek yavaşlıyorsa ya da trafik zorunluluğu nedeniyle bekliyorsa,
Yolun ortasından giden tramvay geçilecekse,
Görevi gereği yolun solunda bulunan geçiş üstünlüğüne sahip bir araç geçilecekse.

Gidişe ayrılmış çok şeritli yol bölümlerinde, şerit değiştirmeden bir şeritteki araçların yan şeritteki araçlardan hızlı gitmesi geçme sayılmaz.

Geçmenin yasak olduğu yerler

Geçmenin trafik işaretiyle yasaklandığı yerler
Görüşün yetersiz olduğu tepe üstleri ve dönemeçler
Yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken
Kavşaklar, demiryolu geçitleri ve bunlara yaklaşırken
Gidiş ve geliş için birer şeridi bulunan iki yönlü köprüler ve tüneller

Geçilen aracın sürücüsü ne yapar?

Geçiş işaretini alınca iki yönlü yolda taşıt yolunun sağ kenarına yakın gider; bölünmüş ya da dörtten fazla şeritli yolda bulunduğu şeridi izler.
Hızını artırmaz.
Dar ya da yoğun yolda yavaş gidiyorsa arkadakilerin güvenle geçebilmesi için aracını sağa alır, yavaşlar, gerekiyorsa durur.

Geçmek isteyene yol vermemek ve geçilmekte olan bir aracı ayrıca geçmeye ya da o sırada sola dönmeye kalkışmak yasaktır.

Geçme sırasında hız

İki yönlü karayolunda geçme sırasında, geçme kuralının zorunlu kıldığı ölçüde hız sınırını aşan sürücüye bu nedenle işlem yapılmaz. Bu, geçmeyi kısa sürede bitirebilmek içindir; geçme bittikten sonra sınır yeniden geçerlidir. Araçlara göre sınırlar hız sınırları tablosundadır.

Bu konunun soruları

14 soru. Her cevaptan sonra açıklama görünür.

1. Öndeki aracı geçmek isteyen sürücü hangisini yapmamalıdır?
Doğru cevap: A. Geçiş öncesinde takip mesafesi korunur; yakın takip hem görüşü kapatır hem de arkadan çarpma riskini artırır.
2. Aşağıdakilerden hangisinde öndeki aracı geçmek yasaktır?
Doğru cevap: C. Tepe üstü, viraj, kavşak, yaya ve okul geçidi ile demiryolu geçidi gibi yerlerde karşı yön görülemediği ya da tehlike büyük olduğu için geçmek yasaktır.
3. Geçilmekte olan aracın sürücüsü ne yapmalıdır?
Doğru cevap: C. Geçilen sürücü, geçişi kolaylaştırmak için hızını artırmaz ve mümkün olduğunca sağdan seyreder.
4. Kamyon ve otobüs gibi ağır taşıtlar, geçme ve dönme dışında çok şeritli yolda hangi şeridi izler?
Doğru cevap: C. Ağır ve yavaş giden taşıtlar en sağ şeritten seyreder; böylece hızlı araçların geçişi engellenmez.
5. Öndeki aracı geçen sürücü, sağ şeride dönmek için geçiş şeridinde ne zamana kadar ilerlemelidir?
Doğru cevap: C. Geçen sürücü, geçtiği aracı dikiz aynasında görünceye kadar sol şeritte ilerler; sonra sağa dönüş işareti vererek sağ şeride geçer.
6. Öndeki aracı geçecek sürücü, sol şeride ne kadar önceden yerleşmelidir?
Doğru cevap: D. Geçecek sürücü, geçilecek araca takip mesafesi kadar önceden sol şeride yerleşir; dibine kadar yaklaşıp aniden çıkmak tehlikelidir.
7. Banketten yararlanarak öndeki aracı geçmek için hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: D. Araçların sağından ya da banketten yararlanarak geçmek yasaktır.
8. Aşağıdakilerin hangisinde öndeki aracı geçmek yasaktır?
Doğru cevap: D. Gidiş ve geliş için birer şeridi bulunan iki yönlü köprü ve tünellerde, tepe üstü ve dönemeçlerde, kavşak ve geçitlere yaklaşırken geçmek yasaktır.
9. Başka bir araç tarafından geçilmekte olan aracı, üçüncü bir aracın da aynı anda geçmeye kalkışması için hangisi doğrudur?
Doğru cevap: D. Geçilmekte olan bir aracı geçmeye ya da bu sırada sola dönmeye kalkışmak yasaktır.
10. Öndeki aracı geçmek isteyen sürücü, arkasından gelen aracın kendisini geçmeye başladığını görürse ne yapmalıdır?
Doğru cevap: D. Geçmeye başlamak için, arkadan gelen bir sürücünün kendisini geçmeye başlamamış olması gerekir.
11. Önünde giden araç başka bir aracı geçmek için sola dönüş işareti vermişse arkadaki sürücü ne yapmalıdır?
Doğru cevap: A. Öndeki sürücü geçme niyetini işaretle bildirmişse o araç geçilmez.
12. Geçme yapacak sürücü, geçeceği aracın sürücüsünü nasıl uyarabilir?
Doğru cevap: D. Geçilecek aracın sürücüsü ses cihazıyla ya da kısa ve uzun hüzmeli farlar art arda yakılarak uyarılır; ardından sola dönüş işareti verilir.
13. Gece bir aracı geçerken, o araçla yan yana gelinceye kadar hangi ışıklar kullanılır?
Doğru cevap: D. Geçilen araçla yan yana gelinceye kadar kısa farlar kullanılır; uzun farlar yalnızca kısa süreli uyarı için yakılabilir.
14. Öndeki aracı geçmeye başlamak için geçişte kullanılacak şerit nasıl olmalıdır?
Doğru cevap: D. Geçme için kullanılacak şeridin, karşıdan gelen trafik dâhil kimseye tehlike yaratmayacak kadar ilerisinin görüşe açık ve boş olması gerekir.

Kaynak: Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 103 (geçme kuralları), madde 104 (geçmenin yasak olduğu yerler), madde 105 (geçilen araç sürücüsünün uyacağı kurallar) ve madde 101 (geçme sırasında hız). Mevzuat değişebilir; güncel metin için mevzuat.gov.tr adresine bakınız.

Diğer trafik ve çevre konuları

Bütün konu anlatımları